Przeciwwskazania do sauny i jak unikać potencjalnych zagrożeń dla zdrowia

Działanie

Korzystanie z sauny to od wieków praktyka relaksacyjna, mająca korzyści zarówno dla ciała, jak i umysłu. Tradycje saunowania, które zaczęły się w krajach skandynawskich, stały się popularne na całym świecie, w tym w Polsce. Podczas gdy liczne badania wskazują na pozytywne aspekty saunowania, takie jak poprawa krążenia krwi czy detoksykacja skóry, istnieje też wiele przeciwwskazań, o których każda osoba powinna wiedzieć, zanim zdecyduje się na taką formę relaksu.

Chociaż ten artykuł nie jest poradą medyczną, przyjrzymy się przeciwwskazaniom do korzystania z sauny, które zostały potwierdzone badaniami naukowymi. Jeśli cierpisz na jakąkolwiek chorobę, koniecznie skonsultuj się z lekarzem rodzinnym.

Ciąża

Podczas ciąży organizm kobiety przechodzi przez szereg zmian fizjologicznych, które wpływają na termoregulację, układ krwionośny i inne kluczowe funkcje. Wysoka temperatura i wilgotność charakterystyczna dla sauny może prowadzić do przegrzania, co jest potencjalnie niebezpieczne dla zarówno matki, jak i rozwijającego się płodu. Szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, kiedy ryzyko komplikacji jest większe, korzystanie z sauny może zwiększyć ryzyko wad wrodzonych czy nawet poronienia. Jeśli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę i zastanawiasz się nad korzyściami i ryzykiem związanym z korzystaniem z sauny, zalecamy zapoznać się z naszym szczegółowym artykułem na temat sauny w czasie ciąży.

Serce i układ krwionośny

Sauna wpływa na układ krążenia, powodując tymczasowe zwiększenie częstości akcji serca i obniżenie ciśnienia krwi. Dla większości ludzi jest to bezpieczne, ale dla tych z istniejącymi problemami z sercem czy układem krwionośnym, takie zmiany mogą stanowić zagrożenie. Osoby cierpiące na nadciśnienie, choroby serca lub te, które niedawno przebyły zawał, mogą być narażone na ryzyko powikłań, takich jak arytmie czy nawet kolejny zawał podczas korzystania z sauny. Dlatego, jeżeli masz problemy z sercem lub układem krwionośnym, zaleca się skonsultowanie z lekarzem przed korzystaniem z sauny, by zapewnić sobie najwyższy poziom bezpieczeństwa.

Choroby skóry

Sauna sucha z jej wysoką temperaturą i wilgotnością może stanowić wyzwanie dla osób cierpiących na różne choroby skóry. Ciepło i para wodna mogą zaostrzyć objawy egzemy, powodując większe suchość, swędzenie i podrażnienie skóry. W przypadku łuszczycy, chociaż niektóre osoby zgłaszają tymczasową poprawę, dla innych sauna może prowadzić do pogorszenia objawów. Grzybice również mogą być bardziej aktywne w ciepłych, wilgotnych środowiskach, co sprawia, że sauny mogą stwarzać warunki sprzyjające ich rozmnażaniu. Jeżeli cierpisz na któreś z tych schorzeń, zawsze konsultuj się z dermatologiem przed podjęciem decyzji o korzystaniu z sauny.

Chcesz dowiedzieć się o skutkach ubocznych sauny, przeczytaj nasz artykuł – Skutki uboczne korzystania z sauny

Zaburzenia termoregulacji

Termoregulacja to zdolność organizmu do utrzymania stałej temperatury wewnętrznej niezależnie od warunków zewnętrznych. Osoby z zaburzeniami termoregulacji mogą mieć trudności z dostosowywaniem się do skrajnych temperatur, takich jak te w saunie. W skrajnych przypadkach, jeśli mechanizmy termoregulacyjne nie działają poprawnie, ekspozycja na wysoką temperaturę w saunie może prowadzić do hipertermii – niebezpiecznie wysokiej temperatury ciała. Hipertermia może prowadzić do wielu poważnych komplikacji, takich jak uszkodzenie mózgu, niewydolność narządów czy nawet śmierć. Dlatego osoby z diagnozowanymi zaburzeniami termoregulacji powinny unikać korzystania z sauny lub robić to pod ścisłym nadzorem medycznym.

Choroby układu oddechowego

Sauny ze względu na wysoką temperaturę i wilgotność mogą wpływać na osoby z chorobami układu oddechowego w różny sposób. U niektórych osób z astmą, gorące i wilgotne powietrze może działać jako czynnik wyzwalający, prowadząc do skurczu oskrzeli i trudności w oddychaniu. Podobnie, osoby cierpiące na przewlekłe choroby płuc mogą doświadczać zwiększonego dyskomfortu i objawów duszności w takim środowisku. Z drugiej strony, niektórzy pacjenci z astmą twierdzą, że ciepło i wilgotność sauny pomagają im w rozluźnieniu oskrzeli i łatwiejszym oddychaniu. Mimo to, zaleca się osobom z chorobami układu oddechowego konsultację z lekarzem pulmonologiem przed korzystaniem z sauny, aby dokładnie ocenić indywidualne ryzyko i korzyści.

Choroby układu nerwowego

U osób z chorobami układu nerwowego, takimi jak stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona czy neuropatie, korzystanie z sauny może prowadzić do zaostrzenia objawów lub niestabilności w funkcjonowaniu nerwowym. Na przykład, podwyższona temperatura w saunie może wpływać na przewodnictwo nerwowe, co z kolei może prowadzić do zwiększenia osłabienia, zmęczenia czy innych objawów neurologicznych. W przypadku choroby Parkinsona, ekstremalne temperatury mogą nasilać drżenie i sztywność mięśniową. Z tego powodu, osoby z diagnozowanymi chorobami układu nerwowego powinny być bardzo ostrożne i zasięgnąć porady neurologa przed podjęciem decyzji o korzystaniu z sauny.

Ostre stany zapalne oraz infekcje

Korzystanie z sauny podczas ostrych stanów zapalnych lub infekcji, takich jak grypa, angina czy ostre infekcje dróg moczowych, może stanowić poważne ryzyko dla zdrowia. Podniesiona temperatura w saunie może zwiększać obciążenie dla organizmu, które i tak już jest osłabione przez chorobę, prowadząc do zaostrzenia objawów i przedłużania czasu rekonwalescencji. Ponadto, istnieje ryzyko przegrzania organizmu, które w połączeniu z gorączką charakterystyczną dla wielu infekcji może prowadzić do niebezpiecznych dla życia stanów, takich jak hipertermia. Z tego powodu, korzystanie z sauny jest zdecydowanie odradzane osobom w trakcie ostrych stanów zapalnych czy infekcji. Zamiast tego, ważne jest skupienie się na odpoczynku i odpowiedniej terapii.

Nowotwory

Osoby cierpiące na nowotwory muszą podchodzić do saun z dużą ostrożnością. Wysoka temperatura może wpływać na organizm w sposób, który nie zawsze jest przewidywalny w połączeniu z rakiem lub leczeniem onkologicznym. Dla pacjentów poddawanych chemioterapii czy radioterapii, sauna może nasilać pewne skutki uboczne leczenia, takie jak nudności, osłabienie czy bóle. Wysoka temperatura w saunie może również wpływać na krążenie krwi, co może być niekorzystne dla osób z określonymi typami nowotworów. Ponadto, istnieje ryzyko przeciążenia układu immunologicznego, który jest często osłabiony w wyniku choroby i leczenia. Dlatego osoby z diagnozowanymi nowotworami powinny skonsultować się z lekarzem onkologiem przed korzystaniem z sauny i zawsze podchodzić do tego z dużą ostrożnością.

Schorzenia tarczycy

Osoby z schorzeniami tarczycy, takimi jak nadczynność tarczycy czy niedoczynność tarczycy, powinny być ostrożne w kontakcie z ekstremalnymi temperaturami w saunie. W przypadku nadczynności tarczycy, wysoka temperatura może nasilać niektóre z objawów, takich jak kołatanie serca, nadmierna potliwość czy drżenie rąk. Dla osób z niedoczynnością tarczycy, które mogą cierpieć na zaburzenia termoregulacji, sauna może prowadzić do nadmiernego obciążenia organizmu i uczucia osłabienia.

Sauna może również wpływać na poziomy hormonów tarczycy w organizmie, a w konsekwencji na skuteczność leków stosowanych w leczeniu schorzeń tarczycy. Dlatego zaleca się osobom z chorobami tarczycy konsultację z endokrynologiem przed korzystaniem z sauny.

Silne oparzenia słoneczne lub uszkodzenia skóry

Silne oparzenia słoneczne lub inne uszkodzenia skóry, takie jak otarcia czy rany, mogą stanowić poważne przeciwwskazanie do korzystania z sauny. Eksponowanie podrażnionej lub uszkodzonej skóry na ekstremalne temperatury w saunie może nasilać ból, pieczenie oraz prowadzić do dalszego pogorszenia stanu skóry. Dodatkowo, wysoka temperatura i wilgotność w saunie mogą zwiększyć ryzyko infekcji w miejscach uszkodzeń.

Ponadto, dla skóry, która została niedawno opalona czy oparzona, ekstremalne temperatury mogą hamować proces gojenia, nasilać zaczerwienienie oraz prowadzić do pęcherzy czy pęknięć naskórka. Dlatego osoby z silnymi oparzeniami słonecznymi lub innymi uszkodzeniami skóry powinny unikać sauny, dopóki skóra nie zagoi się w pełni.

Ostre choroby nerek i wątroby

Osoby cierpiące na ostre schorzenia nerek lub wątroby powinny zachować dużą ostrożność w odniesieniu do korzystania z sauny. Wysoka temperatura i przewodzenie ciepła mogą stanowić dodatkowe obciążenie dla tych organów, które już i tak są obciążone chorobą.

W przypadku nerek, intensywne pocenie się w saunie może prowadzić do odwodnienia, co zwiększa obciążenie dla nerek i może nasilać objawy niewydolności nerkowej. Dodatkowo, odwodnienie może wpływać na równowagę elektrolitową organizmu, co jest krytyczne dla osób z chorobami nerek.

Co do wątroby, jej zdolność do przetwarzania i eliminowania toksyn może być upośledzona w obecności ostrego schorzenia. Korzystanie z sauny może dodatkowo obciążać wątrobę poprzez zwiększone uwalnianie toksyn ze względu na intensywne pocenie się.

W obu przypadkach, osoby z ostrymi schorzeniami nerek lub wątroby powinny skonsultować się z lekarzem specjalistą (nefrologiem lub hepatologiem) przed decyzją o korzystaniu z sauny.

Ciężkie zaburzenia równowagi elektrolitowej

Ciężkie zaburzenia równowagi elektrolitowej, takie jak hiponatremia (niski poziom sodu we krwi) czy hiperkaliemia (wysoki poziom potasu we krwi), mogą stanowić poważne przeciwwskazanie do korzystania z sauny. Sauna prowadzi do intensywnego pocenia się, co może prowadzić do dalszej utraty elektrolitów z organizmu. W rezultacie, istnieje ryzyko zaostrzenia już istniejących zaburzeń równowagi elektrolitowej.

W sytuacji, gdy organizm traci zbyt wiele sodu przez pot, może to zwiększyć ryzyko hiponatremii. Z kolei w przypadku hiperkaliemii, wysoka temperatura może nasilać objawy, takie jak nieregularne bicie serca czy osłabienie mięśni.

Dla osób z diagnozowanymi zaburzeniami równowagi elektrolitowej korzystanie z sauny bez konsultacji z lekarzem może być niebezpieczne. W takich przypadkach ważne jest regularne monitorowanie poziomu elektrolitów oraz dostosowanie nawodnienia i diety w odpowiedzi na korzystanie z sauny.

Skłonności do krwotoków

Osoby ze skłonnościami do krwotoków, czy to z powodu zaburzeń krzepnięcia krwi, stosowania leków przeciwkrzepliwych, czy też z innych przyczyn, powinny zachować szczególną ostrożność przy korzystaniu z sauny. Wysokie temperatury mogą prowadzić do rozszerzenia naczyń krwionośnych, co potencjalnie może nasilać ryzyko krwawień, zwłaszcza pod skórą czy w innych tkankach.

Ponadto, intensywne pocenie się, które ma miejsce podczas korzystania z sauny, może prowadzić do odwodnienia. Odwodnienie, w połączeniu ze skłonnościami do krwotoków, może zwiększać ryzyko powikłań krwotocznych.

Jeśli pacjent stosuje leki przeciwkrzepliwe, takie jak warfaryna czy nowsze antykoagulanty, ryzyko krwawień podczas korzystania z sauny może być zwiększone. Zaleca się konsultację z lekarzem hematologiem lub innym specjalistą przed podjęciem decyzji o korzystaniu z sauny.

Ogólne wnioski

Korzystanie z sauny to nie tylko przyjemność, ale także odpowiedzialność za własne zdrowie. Dbanie o swoje zdrowie i uwzględnianie wszystkich przeciwwskazań pozwoli cieszyć się relaksem w saunie bez narażania się na niepotrzebne ryzyko.

Ważność uwzględnienia przeciwwskazań dla zdrowia.
Uwzględnienie przeciwwskazań jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa podczas korzystania z sauny. Nawet jeśli czujemy się dobrze i nie doświadczamy żadnych objawów, istniejące schorzenia mogą nagle się nasilić pod wpływem wysokiej temperatury i wilgotności w saunie.

Bibliografia:

Källén B., Olausson P.O. „Use of saunas and risk of congenital malformations.” Scandinavian Journal of Public Health, 1998.

Hannuksela M.L., Ellahham S. „Benefits and risks of sauna bathing.” The American Journal of Medicine, 2001.

Walter E. Haefeli, MD, et al. „Effect of sauna on the pharmacokinetics and pharmacodynamics of felodipine in healthy young volunteers.” European Journal of Clinical Pharmacology, 1995.

Jones S.B., et al. „Effects of acute heat exposure on blood coagulation in healthy human subjects.” International Journal of Hyperthermia, 1987.

Loden M., „Role of topical emollients and moisturizers in the treatment of dry skin barrier disorders.” American Journal of Clinical Dermatology, 2003.

Share to friends
Michał

Od 2011 roku posiadam własną firmę zajmującą się sprzedażą materiałów budowlanych do budowy sauny, pieców do sauny oraz akcesoriów do sauny. O budowie wysokiej jakości sauny wiem wszystko!

Saunka